KOBİ’lerin başvuru yapabileceği TÜBİTAK ve KOSGEB’in proje programları arasındaki en temel farklılıklar

0
608
views

Ar-Ge projesi geliştirmek isteyen özel sektör kuruluşlarının başvuru yapabilecekleri iki kurum bulunmaktadır. Bunlar KOSGEB ve TÜBİTAK’tır. TÜBİTAK içerisinde proje yazılabilecek konu ve segment bulunmaktadır. KOSGEB ise Ar-Ge konularında Ar-Ge İnovasyon ve Destek Programı ile projeleri kabul etmektedir. Projesi olan ve hangisi ile ilerlemenin daha doğru olacağını netleştirmeyen bir çok KOBİ bulunuyor. En sık aldığım sorulardan birisi de bu olduğu için konuyla ilgili farklılıkları bir araya derledim.

Proje taslaklarının ana şablonları incelendiğinde her ikisi içinde benzer bir yazım şablonu bulunmaktadır. Akış ve içerik aynıdır. Bu şablon içerisinde ki akış;

  • Proje fikrinin yenilik boyutu ve Ar-Ge içeriğini
  • Proje sahibinin konu hakkındaki bilgi, deneyim ve uygun altyapıyı
  • Ar-Ge çıktısının ticarileşme potansiyelini

değerlendirmek üzere oluşturulmuştur.  Akış aynı olmasına rağmen soru tarzları oldukça farklıdır.

KOSGEB projelerinde Ar-Ge fikri teknik boyutu ve Ar-Ge fikri ticari boyutu olmak üzere 2 ana çatı bulunur. Ar-Ge fikri teknik boyutu 16 alt soru başlığında, Ar-Ge fikri ticari boyutu ise 8 alt soru başlığı bulunur

TÜBİTAK projelerinde ise proje fikrinin anlatıldığı kısımlar üç temel bölümde bulunur:

  • İlk bölümde, Ar-Ge fikrinin Endüstriyel Ar-Ge İçeriği, Teknoloji Düzeyi Ve Yenilikçi Yönü
  • İkinci bölüm olan, proje planı, proje organizasyon yapısı, kuruluş altyapısına ilişkin bilgiler ile risk yönetim planlarının ifade edileceği bölüm
  • Üçüncü bölüm projenin hayata geçtikten sonraki ekonomik getirilerini hem firma hem de ulusal boyutta incelendiği bölümdür.

Desteklenen Kalemler

Proje sahipleri TÜBİTAK destekleri çerçevesinde aşağıdaki proje gider kalemleri için bütçe talebinde bulunabilirler:

  • Personel Giderleri
  • Seyahat Giderleri
  • Alet-Teçhizat-Yazılım-Yayın Alımları
  • Ar-Ge ve Test Kuruluşlarına Yaptırılan İşler
  • Hizmet Alımları
  • Malzeme Alımları

Bu bütçe kalemleri arasında herhangi bir bütçe miktarı sınırlaması bulunmamaktadır.

TÜBİTAK’ın KOBİ ölçeğindeki firmalara ilişkin sağladığı desteklerdeki oranlar beyan edilen bütçenin %60 ila %75’i arasında değişmektedir. Tüm destekler geri ödemesiz desteklerdir.

KOSGEB Ar-Ge Projeleri Bütçe Kalemleri ise daha farklıdır. KOSGEB Ar-Ge projeleri için girişimciler de başvuruda bulunabiliyor. Bu nedenle bütçe kalemlerinde, başlangıç sermayesi desteği, işlik desteği ve kira desteği kalemlerini de bulunuyor. Girişimciler ek olarak işletmelere de sunulan destek imkanından faydalanabiliyor. KOSGEB projeleri, Sınai ve Fikri Mülkiyet Hakları Desteği ile Tanıtım Desteği gibi proje sonrasındaki giderleri de kapsar niteliktedir. Ayrıca KOSGEB projelerinde her gider grubu için bir bütçe sınırlaması bulunmaktadır.

KOSGEB Ar-Ge desteklerinde; TÜBİTAK desteklerinden farklı olarak geri ödemeli destek opsiyonundan faydalanmak mümkündür. KOSGEB’in hibe kısmında belirlediği üst bütçe limiti haricindeki makine ekipman ihtiyaçları için geri ödemeli desteklere de aynı proje içerisinde başvurulabilir. Geri ödemeli destekler, kredi olarak değerlendirilmemelidir. Çünkü, proje ihtiyacı için kullanılan ek bütçenin geri ödemelerinde herhangi bir faiz uygulanmaz. Geri ödemeler, proje bittikten 6 ay sonra başlanır. Her üç ayda bir yapılacak ödemelerle, proje sürecinde alınan geri ödemeli destek tutarı 8 eşit taksitle kuruma ödenir. Geri ödemeler için teminat istense de, teminat mektubu masraflarının %100’ünü KOSGEB karşılar.

KOSGEB projelerinde destek oranı %75’dir. Yerli makine ve ekipman alımlarında destek oranı %90’a çıkar. İlgili giderlerin yerliliğinin tespiti için ticaret odalarından alınan “Yerli Malı Belgesi” kullanılır.

Değerlendirme Süreçlerindeki Farklılıklar

TÜBİTAK kapsamındaki desteklerde, proje başlangıç tarihi; en erken proje başvuru tarihinin ilk günü olabilir. Proje daha sonraki bir tarihte başlayacakmış gibi de iş planı yapılabilir. Kurum, proje değerlendirme süreçleri için mevzuatlar dahilinde 90 gün süre belirlemiş olsa da, ülkemizde yaşanılan gelişmeler nedeniyle son 1 seneden beri değerlendirme süreçlerinin bir hayli uzadığı söylenebilir. Proje başvurusu gerçekleştirildikten sonra kurum, projenin tüm süreçleriyle ilgilenecek TEYDEB uzmanının atamasını gerçekleştirir.

KOSGEB projeleri, değerlendirme açısından TÜBİTAK projelerinden tamamen farklıdır. KOSGEB, proje başlangıç tarihini kurumun proje sahibi ile yapacağı sözleşmenin ilk günü olarak belirler. Diğer bir deyişle; projelere konu olacak giderler, proje sonucu belli olmadan başlayamaz.

Mevzuatlar dahilinde proje değerlendirme süreçleri için herhangi bir hedef süre belirlenmemiştir. Proje değerlendirme amacıyla toplanacak komite belirli sayıda projeye ulaşılmasının ardından olabilir.  KOSGEB, projelerin ilk değerlendirme aşamasında herhangi bir akademisyen görevlendirmesi gerçekleştirmez. Projeleri değerlendirme aşamasında proje sahibi kurum KOSGEB’in belirlediği tarihte kurul ziyaretlerine katılım gerçekleştirir. Kurul değerlendirilmesine tabi tutulan projeler için kurul kararı KBS Sistemi üzerinden yayımlanır.

 İzleme ve Geri Ödeme Süreçlerindeki Farklılıklar

TÜBİTAK projelerinde izleme süreçleri 6 aylık periyodlarla gerçekleşir. Ocak – haziran arasına denk gelen aylara ilişkin giderler 1. dönem, temmuz – aralık arasına denk gelen aylara ilişkin giderler ise 2.  dönem mali raporları içerisinde beyan edilir. Yine bu dönemler için projenin hedeflere ve iş planına uygun olarak yürütülüp yürütülmediğini değerlendirmek için teknik raporlar kuruma beyan edilir.

Şayet firma kuruma teminat mektubu sağlayabilirse, ön ödeme imkanından faydalanabilir. Ön ödemede, proje bütçesinin %25’i kurum tarafından özel olarak açılacak hesaba yatırılır. Bu hesaptaki tutar, yalnızca proje harcamaları için kullanılmalıdır.

KOSGEB projelerinde Proje Geliştirme Desteği haricindeki destek kalemleri, herhangi bir süre beklemeden ödeme tamamlandıktan sonra kuruma sunulur. Üç ayda bir KOSGEB’in proje için görevlendirdiği akademisyen ziyaretlerinin ardından, izleme raporu denetçi tarafından oluşturulur ve proje ödemeleri firmanın hesabına yapılır. Proje Geliştirme Desteği kaleminin alt kalemlerinde yer alan danışmanlık, eğitim, sınai haklar, tanıtım, seyahat ve test analiz giderleri için satın alma gerçekleşmeden kurumdan onay alınır.

KOSGEB projelerinde son dönemlerde ön ödeme imkanı eklenmiştir. Teminat gösterilmesi ile birlikte proje bütçesinin yüzde 30’u kadar teminat alınabilmektedir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here