Ar-Ge ve Yenilik Destekleri Neydi, Nasıl gelişti?

0
254
views

Temmuz 2019 yılı itibariyle TÜBİTAK TEYDEB mevzuatında değişiklikler devreye girdi. Bu değişiklik ise özellikle orta ve yüksek teknolojik ürün – hizmet geliştiren KOBİ ölçeğindeki firmalara destek sağlandı. Eş finansman desteği sayesinde KOBİ ölçeğindeki firmalar daha kolay projelendirme süreçlerine dahil olabilecekler.

Bu yazıyı yazmak istememin sebebi aslında yaşanan değişiklik ile ilgili bilgilendirme yapmaktı fakat yazarken fark ettim ki önceki süreci bilmeden değişikliği anlatmam pek mümkün olmayacak. Bu haftaki yazımı Türkiye’de ki Ar-Ge desteklerinin yaşadığı süreci özetlemek adına yapmak istedim.

Ar-Ge desteklerine ilk olarak 1995 yılında başlandı. Özel sektörede faaliyet gösteren firmaların kabiliyetlerini geliştirmek üzere destek mekanizmaları geliştirildi. O zamanlar TÜBİTAK – TİDEB ile DTM tarafından koordine ediliyordu. 2005 yılına ise TÜBİTAK Teknoloji ve Yenilik Destekleme Başkanlığı – TEYDEB’e çevrildi. Akabinde de 2010 yılından sonra süreçler tamamen TÜBİTAK bütçesinden yürütülmeye başlandı.

İlk olarak verilen destek TÜBİTAK TEYDEB 1501 Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı’dır. Program ile KOBİ ve büyük ölçekli kurumlara Ar-Ge destekleri verildi. Fakat sonrasında Avrupa Küçük İşletmeler Yasası’na uyumlanılma yoluna gidildi. “Think Small First” ilkesi gereğince işletmelerin büyüklüğüne göre destek oranının düzenlenmesi gerekiyordu.

Bu uyumlanma sonunda 2007 senesinde devreye giren TÜBİTAK TEYDEB 1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı ortaya çıktı. KOBİ ölçeğindeki şirketlere +%15 ilave destek sağlandı.

2009-2014 yılında gelişim süreci devam etti ve kurum PRODİS’i kullanmaya başladı. Projelendirme süreçlerinin takibi, değerlendirme ve izlenme aşamalarının hızlanması hedeflendi.

2016-2018 yıllarında ise TEYDEB 2.0, 1501 projelerinde KOBİ’lere standart %75 destek uygulaması, TÜBİMER gibi onlarca değişikliğe giden kurum maalesef hedeflenen hıza ve verime ulaşamadı.

Ar-Ge ve yenilik konusunda destek veren diğer kurum ise KOSGEB.  TÜBİTAK ile hemen hemen aynı senelerde kurulmasına rağmen oldukça gerisinden geliyor. Son yıllarda devreye aldığı imalat tabanlı yenilikçi proje çağrılarına rağmen KOBİ’lerin taleplerine yetişememiştir. Yerel ve bölgesel yaklaşımı proje çağrılarına yansımaktadır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here